Απομακρυσμένα από τον θόρυβο της πόλης, με πέτρινα καλντερίμια και μυρωδιά από ξύλα που καίγονται στα τζάκια, πέντε ορεινά χωριά σε Ήπειρο και Δυτική Μακεδονία προσφέρουν ένα ταξίδι πίσω στον χρόνο, μα και βαθιά μέσα μας. Σε περιμένουν να τα περπατήσεις με αργό βήμα και να γευτείς όσα έχουν να σου πουν χωρίς βιασύνη.

Είναι εκεί, σκαρφαλωμένα σε βουνά που μοιάζουν να ακουμπούν τον ουρανό, σαν να βγήκαν από καρτ ποστάλ ή από κάποιο παραμύθι. Άλλα λιγότερο γνωστά, άλλα περισσότερο, έχουν την αυθεντικότητα και τη γοητεία που δύσκολα βρίσκεις πια σε τουριστικούς προορισμούς.

Αυτό το μικρό αφιέρωμα περιλαμβάνει πέντε τέτοια χωριά στην Ήπειρο και τη Δυτική Μακεδονία. Όλα τους έχουν κοινό έναν σιωπηλό μεγαλείο που δεν φωνάζει για προσοχή, αλλά την κερδίζει άκοπα. Αν αναζητάς γνήσιες εμπειρίες, ήχους φύσης, λιθόστρωτα σοκάκια και σπιτικά φαγητά, τότε τα τα παρακάτω ορεινά χωριά σε Ήπειρο και Δυτική Μακεδονία είναι το ιδανικό σου καταφύγιο για φθινοπωρινές ή χειμερινές αποδράσεις.

Γιατί αυτά τα ορεινά χωριά σε Ήπειρο και Δυτική Μακεδονία είναι ξεχωριστά

Τι συναντήσαμε; Επιβλητικές βουνοκορφές, ορεινά χωριά αγκαλιασμένα με πυκνή βλάστηση (και άφθονο χιόνι το χειμώνα), καθαρό αέρα που γέμισε τα πνευμόνια μας με κάθε βαθιά ανάσα και μια απίστευτη γραφικότητα. Μια αίσθηση αυθεντικότητας αναδυόταν σε κάθε βήμα, κάνοντας τα κεφαλοχώρια που επισκεφθήκαμε ξεχωριστά, το καθένα με τον δικό του μοναδικό τρόπο.

Φύγαμε για υψόμετρα άνω των 1.300 μέτρων και ταξιδεύουμε στις πλαγιές της Τύμφης, του Γράμμου και του Σμόλικα!

Νυμφαίο Φλώρινας

Σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από την πανέμορφη πόλη της Φλώρινας, βρίσκουμε το ονειρικό Νυμφαίο. Ένα χωριό χτισμένο στις πλαγιές του όρους Βίτσι, στα 1.350μ, που σε κάνει να αμφιβάλεις αν αυτό που βλέπεις είναι πραγματικότητα ή πίνακας ζωγραφικής.

Αυτό που τραβάει την προσοχή του επισκέπτη (πέρα από το καταπληκτικό τοπίο) είναι σίγουρα η αρχιτεκτονική. Ο συνδυασμός των δυο, είναι μάλλον και ένας από τους λόγους που πολλοί χαρακτηρίζουν το Νυμφαίο, το “πέτρινο στολίδι της Μακεδονίας”.

Δεν μας κάνει, επίσης, εντύπωση που το ειδυλλιακό ορεινό χωριό συχνά συμπεριλαμβάνεται σε λίστες με τα ομορφότερα χωριά της Ευρώπης. Ούτε, φυσικά, το γεγονός ότι μιλάμε για ένα προορισμό που διεκδίκησε επάξια το Διεθνές Βραβείο “Μελίνα Μερκούρη”, στο παγκόσμιο διαγωνισμό της UNESCO, για την άψογη διαχείριση του φυσικού της περιβάλλοντος και του πολιτιστικού της αποθέματος.

Με το που εισέρχεστε στο χωριό, την παράσταση κλέβουν τα δυο εντυπωσιακότατα αρχοντικά που ενώνονται και επικοινωνούν μεταξύ τους με ένα χαρακτηριστικό τοξωτό ξύλινο γεφυράκι. Καθώς περπατάτε στα πλακόστρωτα μονοπάτια, εξερευνώντας τα καλοδιατηρημένα πέτρινα οικήματα του παραδοσιακού οικισμού, η παρουσία των πανύψηλων οξιών προσθέτει μια νότα δέους στην όλη εμπειρία.

Παρατηρήσατε ότι τα σπίτια στο Νυμφαίο έχουν στέγες από γαλβανιζέ λαμαρίνα; Ο λόγος είναι καθαρά πρακτικός – για να γλιστράει πιο εύκολα το χιόνι (που πέφτει άφθονο τους χειμερινούς μήνες).

Όσο για διαμονή και φαγητό, το Νυμφαίο θα σας ικανοποιήσει με αρκετά καταλύματα με πλούσιες παροχές και εστιατόρια και ταβέρνες που σερβίρουν νοστιμότατο φαγητό και τοπικά εδέσματα!

Σαμαρίνα Γρεβενών

Είμαστε πλέον στον νομό Γρεβενών και στα βόρεια της Πίνδου. Εκεί, μέσα σε μια τοποθεσία με πυκνή βλάστηση, κατάφυτες πλαγιές και καταπράσινα δάση, μας υποδέχεται η Σαμαρίνα – ένα από τα πιο γνωστά βλαχοχώρια στην Ελλάδα.

Λίγο πιο ψηλά σε υψόμετρο από το Νυμφαίο (περίπου στα 1500μ), η Σαμαρίνα στέλνει ρίγη συγκίνησης με τα κρυστάλλινα νερά της που ρέουν άφθονα και την άπλετη φυσική της ομορφιά. Πολλοί άνθρωποι επισκέπτονται και διαμένουν στη Σαμαρίνα για το υγιεινό της κλίμα, μακριά από τα καυσαέρια και τη ρύπανση των πόλεων.

Η, όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι, “Ωραία Σαμαρίνα”, είναι περίπου μια ώρα μακριά από την πόλη των Γρεβενών με το αυτοκίνητο (50χλμ) και σε απόσταση αναπνοής (15χλμ) από το Χιονοδρομικό Κέντρο της Βασιλίτσας, το οποίο είναι προσβάσιμο σε λιγότερο από 20 λεπτά από το κεφαλοχώρι.

Το αξιοσημείωτο με τη Σαμαρίνα είναι ότι θα σας δώσει την αίσθηση ότι έχετε κάνει ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο. Οι γυναίκες του χωριού ασχολούνται ακόμα με την ύφανση χαλιών, κουβερτών και μάλλινων υφασμάτων, ενώ δε λείπουν και τα λεγόμενα “πλυντήρια της φύσης” (οι γνωστές “δριστέλες”), που έκαναν την εμφάνισή τους στην Ελλάδα περίπου το 19ο αιώνα. Ποιά η χρήση τους; Ο καθαρισμός των ρούχων με τη χρήση υδραυλικής ενέργειας!

Τώρα, αν επισκεφθείτε την Σαμαρίνα το χειμώνα, προετοιμαστείτε για ένα άκρως σαγηνευτικό τοπίο, καθώς το χωριό ντύνεται στα κατάλευκα, αφού, λόγω του υψόμετρού του, δέχεται αρκετό χιόνι ετησίως!

Για περισσότερες πληροφορίες για τα Γρεβενά (πού να πάτε, τί να φάτε, τί να δείτε), μπορείτε να διαβάσετε τον πλήρη Οδηγό Γρεβενών που σας έχουμε ετοιμάσει!

Αετομηλίτσα Ιωαννίνων

Ανεβαίνουμε στον Γράμμο και σε υψόμετρο που ξεπερνά τα 1.430μ, για να αντικρίσουμε το βορειότερο χωριό στο νομό Ιωαννίνων – το χωριό Αετομηλίτσα. Σχεδόν στα σύνορα με την Αλβανία και περίπου 50χλμ από την Κόνιτσα, το πανέμορφο χωριό προσφέρει μια υπέροχη διαδρομή που αξίζει κάποιος να κάνει τουλάχιστον μια φορά, όταν βρίσκεται στην Ελλάδα. Χάρη στην τοποθεσία της, η Αετομηλίτσα προσφέρεται για διασκεδαστικές ορειβατικές αποδράσεις στις κορυφές του Γράμμου, που σίγουρα δεν αφήνουν κανένα ορειβάτη ασυγκίνητο!

Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι στο χωριό, λειτουργεί ένα ορειβατικό καταφύγιο (ανοιχτό όλο το χρόνο), στο οποίο μπορείτε να απολαύσετε νόστιμο φαγητό και τοπικές γεύσεις. Επιπλέον, η πλατεία φιλοξενεί ένα καφέ μπαρ για χαλαρωτικές στιγμές, όπως και δυο παραδοσιακές ταβέρνες για διαφορετικές γαστρονομικές εμπειρίες.

Πισοδέρι Φλώρινας

Και επιστρέψαμε στον νομό Φλωρίνης, στον οποίο βρίσκουμε το Πισοδέρι – ένα κατάφυτο, γραφικό χωριό στις πλαγιές του όρους Βαρνούντα, με πλούσια ιστορία. Είμαστε, πλέον, σε υψόμετρο άνω των 1.400 μέτρων και επισήμως στον πιο ορεινό οικισμό του νομού. Μάλιστα, αξίζει να σημειώσουμε, ότι το Πισοδέρι συγκαταλέγεται ανάμεσα στους υψηλότερους οικισμούς των Βαλκανίων με μόνιμους κατοίκους.

Πολύ γνωστό και για το χιονοδρομικό κέντρο της Βίγλας (στα 2, περίπου, χιλιόμετρα, από το χωριό), το Πισοδέρι έχει πολλά για να καυχηθεί, όπως η ξακουστή Μοδέστρειος Σχολή. Χτίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα με δωρεά του Αγιοταφίτη Αρχιμανδρίτη Μόδεστου (δώρισε 6.000 χρυσά νομίσματα, για την ανέγερση της σχολής) και αποτελεί, πραγματικά, ένα στολίδι για το χωριό.

Τώρα, για όσους αγαπούν τον χειμερινό τουρισμό και τις δραστηριότητες που εκμεταλλεύονται το άφθονο χιόνι που πέφτει στην περιοχή, η κορυφή του χιονοδρομικού είναι απλά καταπληκτική. Είναι αφοπλιστικά συγκλονιστική η θέα που απλώνεται και που φτάνει μέχρι και τις λίμνες των Πρεσπών!

Βραδέτο Ιωαννίνων

Σε μια απόσταση περίπου 50 χιλιομέτρων από την πόλη των Ιωαννίνων είναι χτισμένο το Βραδέτο. Καταλαμβάνει μια όμορφη θέση στις νοτιοδυτικές πλαγιές της Τύμφης και αγκαλιάζεται με μοναδικό τρόπο από το φαράγγι του Βίκου, που είναι, από μόνο του, ένα αξιοθέατο που δεν πρέπει να χάσει κανένας.

Το πιο ψηλό από τα Ζαγοροχώρια, το Βραδέτο βρίσκεται σε υψόμετρο 1.340 μέτρων και μπορείτε να το επισκεφθείτε αν πάρετε τη διασταύρωση μετά το Καπέσοβο και τον μοναδικό δρόμο που συνδέει το Βραδέτο με τα υπόλοιπα χωριά του Ζαγορίου. Μετά από μια διαδρομή 9 χιλιομέτρων, θα σας υποδεχτεί ένα τοπίο που θα σας κόψει την ανάσα, καθώς το χωριό προσφέρει μια απέραντη θέα 360 μοιρών.

Ένα από τα πιο δημοφιλή μέρη στο χωριό, που έχει ονομαστεί και “το μπαλκόνι του Ζαγοριού”, είναι η θέση Μπελόη. Από εκεί, θα μπορέστε να δείτε πανοραμικά ολόκληρη τη χαράδρα του Βίκου.

Σύμφωνα με τους ντόπιους, η επικοινωνία των χωριανών με τον “έξω” κόσμο (οδηγούσε στο γειτονικό χωριό με το όνομα Καπέσοβο) γινόταν μεσώ μιας πέτρινης κατασκευής, με περισσότερα από 1.000 σκαλοπάτια! Για τη ολοκληρωθεί το τεράστιο αυτό έργο, χρειάστηκαν δυο δεκαετίες. Αυτά, μέχρι τη δεκαετία του 1970, όπου και η 1.200 μέτρων σκάλα, αντικαταστάθηκε από το τωρινό οδικό δίκτυο.

Αυτά τα πέντε ορεινά χωριά της Ήπειρου και της Δυτικής Μακεδονίας είναι μικρά διαμαντάκια που αξίζει να εξερευνήσει καθένας, ειδικά αν είστε λάτρεις των χειμερινών αποδράσεων (και όχι μόνο!

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Ποια είναι τα πιο ψηλά ορεινά χωριά σε Ήπειρο και Δυτική Μακεδονία;
Τα πιο ψηλά χωριά με μόνιμη κατοίκηση σε αυτές τις περιοχές είναι η Σαμαρίνα (1.500 μ), το Πισοδέρι (1.400 μ), το Βραδέτο (1.340 μ), το Νυμφαίο (1.350 μ) και η Αετομηλίτσα (1.430 μ).

2. Είναι κατάλληλα για χειμερινές εκδρομές;
Απόλυτα! Όλα τα χωριά δέχονται άφθονο χιόνι τον χειμώνα και διαθέτουν χιονοδρομικά κέντρα, καταφύγια ή ταβέρνες ιδανικά για ζεστή διαμονή και δραστηριότητες.

3. Τι δραστηριότητες μπορώ να κάνω στην περιοχή;

Πεζοπορία στους πρόποδες της Τύμφης, του Γράμμου και του Σμόλικα, βόλτες στα γραφικά μονοπάτια, γευσιγνωσία τοπικών εδεσμάτων, και στάσεις σε ταβέρνες και καφέ με θέα.

4. Υπάρχουν καταλύματα για όλες τις προτιμήσεις;
Ναι! Θα βρεις παραδοσιακά ξενώνες αλλά και καταλύματα με σύγχρονες ανέσεις, ακόμα και διαμονή σε καταφύγια (π.χ. η Αετομηλίτσα).

5. Ποια είναι η καλύτερη περίοδος για να πάω;**
Αν στοχεύεις σε χιονισμένο τοπίο και χειμερινές αποδράσεις, τότε από Δεκέμβριο μέχρι Μάρτιο. Αν σε ενδιαφέρει η πεζοπορία χωρίς χιόνι, οι μήνες Απρίλιο–Μάιο και Σεπτέμβριο–Οκτώβριο είναι ιδανικοί.